RUSKI SVJETIONIK
Ivan Sergejevič Turgenjev (1818.-1883.) pisac, filosof, politički mislilac. Rođen u plemićkoj porodici. Godine 1837. završio je književnost na Peterburškom univerzitetu. Od 1838. do 1841. godine studirao je na Berlinskom univerzitetu, gdje je slušao predavanja Hegelova učenika K. Verdera; prije toga se upoznao s učenjima Kanta i Fichtea, kao i sa Schellingovim učenjem (uglavnom slušajući predavanja njegovih sljedbenika u Rusiji).
Na Turgenjeva su uticali Stankevič, Granovski, Bakunjin, Belinski i Hercen. Pošto je upoznao život seljaka postao je veliki protivnik feudalnog prava, i dao "hanibalovsku zakletvu" da će se protiv njega boriti "do kraja". Turgenjev je 1842. godine na Peterburškom unverzitetu položio ispit za zvanje magistra filosofije. U tom periodu Turgenjev je sebe zvao "hegelijancem"; u isto vrijeme bio je upoznat s idejama francuskih (Rousseau, Voltaire) i engleskih mislilaca (Hume). Neprestano je pratio evoluciju filosofske misli u Njemačkoj, izučavao je primjerice Feuerbacha i Marxa. U posljednjem periodu života Turgenjev je veliku pažnju poklanjao filosofiji A. Schopenhauera i B. Pascala, kao i tragičnim aspektima Shakespeareovog pogleda na svijet.
Još četrdesetih godina XIX vijeka iznio je mišljenje da je u ruskim uslovima upravo književni rad forma izlaganja filosofskih uvjerenja. Njegovi romani prožeti su filosofskim, socijalnim i etičkim idejama i tiču se najrazličitijih oblasti života Rusije i Evrope; u njima su označeni osnovni svjetonazorski pomaci u ruskom društvu u razdoblju od 1850. do 1880. godine.
Polemizirao je sa Tolstojem i Dostojevskim, smatrajući ih istaknutim misliocima; pisao je kritičke i publicističke članke ("Hamlet i Don Quijote") koji je postao obrazac za dalje radove u tom žanru. Filosofsko-etičke i estetičke ideje svojstvene su u njegovim poznim djelima ("Pjesme u prozi"). Mada je u kontekstu političke filosofije bio zapadnjak, to je bilo specifično zapadnjaštvo pošto se Turgenjev duboko uživio u rusku dušu i priznavanjo njenu samobitnost, o čemu svjedoče njegove orijentacije na postupnost, što se izrazilo prije svega u prepisci sa Hercenom, i u njegovom suprostavljanju kružoku oko "Savremenika". Ta se orijentacija vidi i u glavnim romanima, u kojima se govori o neizbježnom reformiranju Rusije; braneći je, Turgenjev se javlja kao demokratski nastrojen politički mislilac-humanista.
1 Komentari |
0 Trekbekovi